📖 มาเรียนกันก่อน — บวก ลบ เศษส่วนแบบติดลบ
เศษส่วนจะบวกลบกันได้ ต้องทำส่วน (ตัวล่าง) ให้เท่ากันก่อน ค่อย ๆ อ่านทีละข้อนะ
1เศษส่วนคืออะไร — เศษอยู่บน ส่วนอยู่ล่าง
เศษส่วนเขียนเป็น เศษส่วน · ตัวบนเรียก เศษ · ตัวล่างเรียก ส่วน (บอกว่าแบ่งของเป็นกี่ชิ้นเท่า ๆ กัน)
2กฎข้อแรก — ทำ "ส่วน" ให้เท่ากันก่อน ⭐
จะบวกลบเศษส่วนได้ ตัวล่าง (ส่วน) ต้องเท่ากันก่อน ถ้ายังไม่เท่า ให้หา ค.ร.น. (ตัวเลขที่หารส่วนทุกตัวลงตัว) มาเป็นส่วนใหม่ แล้วคูณเศษให้ขึ้นตามกัน
เช่น 12 กับ 13 → ส่วนร่วม = 6 → กลายเป็น 36 กับ 26
3กฎข้อสอง — พอส่วนเท่ากันแล้ว ค่อยบวกลบ "เศษ"
เมื่อส่วนเท่ากันแล้ว ให้บวกลบเฉพาะตัวบน (เศษ) ส่วนตัวล่างคงเดิม
เช่น 36 + 26 = 56
4จำนวนเต็ม ก็คือเศษส่วนที่ส่วนเป็น 1
ถ้าโจทย์มีจำนวนเต็มปนมา เช่น 6 ให้มองเป็น 61 แล้วทำส่วนให้เท่ากับตัวอื่น
เช่น 92 − 6 → มอง 6 เป็น 122 → 92 − 122 = −32
5เครื่องหมายลบ ใช้หลัก "เงินกับหนี้" เหมือนเดิม
เศษส่วนบวก = เงิน · เศษส่วนลบ = หนี้ · พอส่วนเท่ากันแล้ว ก็เอาเศษมาคิดแบบเงิน−หนี้ เหมือนบทที่ 1 เลย
📌 คำตอบเป็นเศษเกินได้ (เช่น 92) ไม่ต้องแปลงเป็นจำนวนคละ แต่ต้องทำให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ (ตัวบนตัวล่างหารด้วยจำนวนเดียวกันจนหารไม่ได้อีก)
✍️ ตัวอย่างที่ครูทำให้ดู (ลองคิดตามทีละข้อ):- 5/2 + 6/5 = 37/10
- −3/4 + 2/5 = −7/20
- 9/2 − 6 = −3/2
- −5 + 4/3 = −11/3
👆 กดปุ่ม 🔊 ในแต่ละหัวข้อ เพื่อฟังครูอธิบายทีละขั้นได้เลยจ้ะ
📝 การบ้าน (20 มิ.ย. 69 · 9 ข้อจากหนังสือ) · ทำลงสมุดก่อน แล้วกดดูเฉลย + ฟังครู (ทีละข้อ)
ข้อ 11/3 + 5/8 =
✅ เฉลย: 1/3 + 5/8 → ทำส่วนให้เท่ากันก่อน — ค.ร.น. ของส่วน 3,8 คือ 24 · แปลงทุกตัวให้ส่วนเป็น 24 แล้วรวมเศษ: (8 + 15)/24 = 23/24 · ทำให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ = 23/24 = 23/24
ข้อ 21/5 − 3/4 =
✅ เฉลย: 1/5 − 3/4 → ทำส่วนให้เท่ากันก่อน — ค.ร.น. ของส่วน 5,4 คือ 20 · แปลงทุกตัวให้ส่วนเป็น 20 แล้วรวมเศษ: (4 − 15)/20 = -11/20 · ทำให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ = −11/20 = −11/20
ข้อ 3−2/5 − 10 =
✅ เฉลย: −2/5 − 10 → ทำส่วนให้เท่ากันก่อน — ค.ร.น. ของส่วน 5,1 คือ 5 · แปลงทุกตัวให้ส่วนเป็น 5 แล้วรวมเศษ: (−2 − 50)/5 = -52/5 · ทำให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ = −52/5 = −52/5
ข้อ 4−1/3 − 5/6 + 6 =
✅ เฉลย: −1/3 − 5/6 + 6 → ทำส่วนให้เท่ากันก่อน — ค.ร.น. ของส่วน 3,6,1 คือ 6 · แปลงทุกตัวให้ส่วนเป็น 6 แล้วรวมเศษ: (−2 − 5 + 36)/6 = 29/6 · ทำให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ = 29/6 = 29/6
ข้อ 5−4 + 6/9 − 5 =
✅ เฉลย: −4 + 6/9 − 5 → ทำส่วนให้เท่ากันก่อน — ค.ร.น. ของส่วน 1,3,1 คือ 3 · แปลงทุกตัวให้ส่วนเป็น 3 แล้วรวมเศษ: (−12 + 2 − 15)/3 = -25/3 · ทำให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ = −25/3 = −25/3
ข้อ 6−2 + 2/9 − 1 =
✅ เฉลย: −2 + 2/9 − 1 → ทำส่วนให้เท่ากันก่อน — ค.ร.น. ของส่วน 1,9,1 คือ 9 · แปลงทุกตัวให้ส่วนเป็น 9 แล้วรวมเศษ: (−18 + 2 − 9)/9 = -25/9 · ทำให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ = −25/9 = −25/9
ข้อ 7−11/3 + 5/8 − 2 =
✅ เฉลย: −11/3 + 5/8 − 2 → ทำส่วนให้เท่ากันก่อน — ค.ร.น. ของส่วน 3,8,1 คือ 24 · แปลงทุกตัวให้ส่วนเป็น 24 แล้วรวมเศษ: (−88 + 15 − 48)/24 = -121/24 · ทำให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ = −121/24 = −121/24
ข้อ 85/2 − 3/5 − 2 =
✅ เฉลย: 5/2 − 3/5 − 2 → ทำส่วนให้เท่ากันก่อน — ค.ร.น. ของส่วน 2,5,1 คือ 10 · แปลงทุกตัวให้ส่วนเป็น 10 แล้วรวมเศษ: (25 − 6 − 20)/10 = -1/10 · ทำให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ = −1/10 = −1/10
ข้อ 9−6/11 − 3/16 − 1/4 + 1 =
✅ เฉลย: −6/11 − 3/16 − 1/4 + 1 → ทำส่วนให้เท่ากันก่อน — ค.ร.น. ของส่วน 11,16,4,1 คือ 176 · แปลงทุกตัวให้ส่วนเป็น 176 แล้วรวมเศษ: (−96 − 33 − 44 + 176)/176 = 3/176 · ทำให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ = 3/176 = 3/176