เคมี · การเปลี่ยนแปลงทางเคมี 1
เคมี ครั้งที่ 6 · 6 ก.พ. 2570
📖 การเปลี่ยนแปลง 2 แบบ: กายภาพ vs เคมี
สารรอบตัวเปลี่ยนแปลงได้ 2 แบบ ต่างกันที่ "เกิดสารใหม่หรือไม่"
| หัวข้อ | การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ | การเปลี่ยนแปลงทางเคมี |
| เกิดสารใหม่? | ❌ ไม่เกิดสารใหม่ (สารเดิม) | ✅ เกิดสารใหม่ สมบัติต่างจากเดิม |
| ที่เปลี่ยน | สถานะ · รูปร่าง · ขนาด · การละลาย | องค์ประกอบ/โครงสร้างของสาร |
| ย้อนกลับ | มักย้อนกลับได้ง่าย | มักย้อนกลับยาก |
| ตัวอย่าง | น้ำแข็งละลาย · ตัดกระดาษ · น้ำตาลละลายน้ำ · ต้มน้ำ | เหล็กเป็นสนิม · เผาไหม้ · ย่อยอาหาร · ทำสบู่ · ผลไม้สุก |
🔍 สังเกตอย่างไรว่าเกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมี? มักมีสัญญาณเหล่านี้
💨 เกิดฟองแก๊ส / กลิ่นใหม่ · 🧱 เกิดตะกอน · 🎨 เปลี่ยนสี · ⚗️ ค่า pH เปลี่ยน · 🔥 เกิดแสง/ความร้อน
🧪 กรด · เบส · การสะเทิน
🍋 กรด (Acid) — pH น้อยกว่า 7 · รสเปรี้ยว · เปลี่ยนกระดาษลิตมัสจากน้ำเงิน→แดง · นำไฟฟ้าได้ · กัดกร่อนโลหะ/หินปูน · ทำปฏิกิริยากับโลหะได้แก๊สไฮโดรเจน (ติดไฟได้)
• กรดอินทรีย์ (จากสิ่งมีชีวิต อ่อนกว่า) เช่น กรดน้ำส้ม(น้ำส้มสายชู) · กรดซิตริก(มะนาว) · วิตามินซี · กรดอะมิโน
• กรดอนินทรีย์/กรดแร่ (แรงกว่า กัดกร่อนมากกว่า) เช่น กรดเกลือ(HCl) · กรดกำมะถัน(H₂SO₄)
🧼 เบส/ด่าง (Base) — pH มากกว่า 7 · รสขม/ฝาด · ลื่นมือ · เปลี่ยนกระดาษลิตมัสจากแดง→น้ำเงิน · เช่น สบู่ · ยาสระผม · ผงซักฟอก · โซดาไฟ · น้ำปูนใส
⚖️ การสะเทิน (Neutralization) — กรด + เบส → เกลือ + น้ำ · ได้สารที่เป็นกลาง (pH ≈ 7) ไม่เปลี่ยนสีลิตมัสทั้ง 2 สี
⚠️ ได้ "เกลือ" ชนิดใดขึ้นกับกรด+เบสที่ใช้ (เกลือแกง NaCl เกิดจาก กรดเกลือ HCl + โซดาไฟ NaOH เท่านั้น ไม่ใช่ทุกคู่)
📝 การบ้าน (ตามหนังสือ) · 10 ข้อ · คิดก่อน แล้วเลือกคำตอบ ครูเฉลยให้ทุกข้อ