🏠 กลับห้องเรียน · Basic Chemistry ประถม · SKILL ไร้เทียมทาน
เคมี · การเปลี่ยนแปลงทางเคมี 2
เคมี ครั้งที่ 7 · 13 ก.พ. 2570🧪 ปฏิกิริยาเคมีที่สังเกตได้ (เกิดแก๊ส)
ปฏิกิริยาเคมีหลายอย่างสังเกตได้จาก แก๊สที่เกิดขึ้น · จำคู่ปฏิกิริยาสำคัญเหล่านี้
| สารที่ทำปฏิกิริยา | แก๊สที่ได้ | สมบัติแก๊ส / ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| กรด + โลหะ (ว่องไว) | ไฮโดรเจน (H₂) | เบา · ติดไฟได้ · เช่น กรด+สังกะสี/เหล็ก/แมกนีเซียม |
| กรด + คาร์บอเนต | คาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) | ทำให้ไฟดับ · เช่น กรด+หินปูน/ผงฟู/เปลือกไข่ |
| เบส + เกลือแอมโมเนียม | แอมโมเนีย (NH₃) | กลิ่นฉุน · เช่น เบส+แอมโมเนียมไนเตรต |
| อะลูมิเนียม + เบส | ไฮโดรเจน (H₂) | Al ทำปฏิกิริยาได้ทั้งกรดและเบส |
⚠️ จุดที่มักหลอก: ทองแดง (Cu) เงิน ทอง = โลหะ "ไม่ว่องไว" → ไม่ทำปฏิกิริยากับกรดเจือจาง จึงไม่เกิดแก๊สไฮโดรเจน (ต่างจากเหล็ก/สังกะสี/แมกนีเซียม ที่ว่องไวกว่า)
🛞 การเกิดสนิมเหล็ก = เหล็ก + แก๊สออกซิเจน + น้ำ → เหล็กออกไซด์ (สนิม) เป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมี
🛞 การเกิดสนิมเหล็ก = เหล็ก + แก๊สออกซิเจน + น้ำ → เหล็กออกไซด์ (สนิม) เป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมี
⚗️ ระบบ · พลังงาน · อินดิเคเตอร์
ระบบ (System) = สิ่งที่ศึกษา · สิ่งแวดล้อม = สิ่งรอบนอก
🔓 ระบบเปิด — ถ่ายเทได้ทั้งมวลสารและพลังงาน (เช่น เทผงฟูลงน้ำส้มสายชูในแก้วเปิด แก๊สลอยออก)
🔒 ระบบปิด — ถ่ายเทได้เฉพาะพลังงาน มวลสารออกไม่ได้ (เช่น เขย่าขวดโซดาที่ปิดฝา)
🛡️ ระบบโดดเดี่ยว — ถ่ายเทไม่ได้ทั้งมวลและพลังงาน
🔓 ระบบเปิด — ถ่ายเทได้ทั้งมวลสารและพลังงาน (เช่น เทผงฟูลงน้ำส้มสายชูในแก้วเปิด แก๊สลอยออก)
🔒 ระบบปิด — ถ่ายเทได้เฉพาะพลังงาน มวลสารออกไม่ได้ (เช่น เขย่าขวดโซดาที่ปิดฝา)
🛡️ ระบบโดดเดี่ยว — ถ่ายเทไม่ได้ทั้งมวลและพลังงาน
🔥 ปฏิกิริยาคายความร้อน (Exothermic) — ระบบปล่อยพลังงาน → สิ่งแวดล้อมอุณหภูมิสูงขึ้น (รู้สึกอุ่น/ร้อน · เทอร์โมมิเตอร์อ่านค่าสูงขึ้น) · เช่น โซเดียมไฮดรอกไซด์ละลายน้ำ
❄️ ปฏิกิริยาดูดความร้อน (Endothermic) — ระบบรับพลังงาน → สิ่งแวดล้อมเย็นลง
❄️ ปฏิกิริยาดูดความร้อน (Endothermic) — ระบบรับพลังงาน → สิ่งแวดล้อมเย็นลง
🟦🟥 กระดาษลิตมัส (อินดิเคเตอร์) ใช้ทดสอบกรด-เบส
• กรด → เปลี่ยนลิตมัสน้ำเงิน เป็น แดง · • เบส → เปลี่ยนลิตมัสแดง เป็น น้ำเงิน
• การสะเทิน (กรด + เบส → เกลือ + น้ำ) → ได้สารเป็นกลาง ไม่เปลี่ยนสีลิตมัสทั้ง 2 สี
• กรด → เปลี่ยนลิตมัสน้ำเงิน เป็น แดง · • เบส → เปลี่ยนลิตมัสแดง เป็น น้ำเงิน
• การสะเทิน (กรด + เบส → เกลือ + น้ำ) → ได้สารเป็นกลาง ไม่เปลี่ยนสีลิตมัสทั้ง 2 สี
📝 การบ้าน (ตามหนังสือ) · 10 ข้อ · คิดก่อน แล้วเลือกคำตอบ ครูเฉลยให้ทุกข้อ