ดอกเบี้ย 2 ระบบ — ต่างกันอย่างไร?
ดอกเบี้ยอย่างง่าย
คิดจาก
เงินต้นเดิม ทุกปีเสมอ
ดอกเบี้ยแต่ละปีเท่ากัน
I = P × R × T100
ดอกเบี้ยทบต้น
คิดจาก
ยอดรวมปีก่อน เสมอ
ดอกเบี้ยงอกเพิ่มทุกปี
A = P × (1+R)ᵀ
🧑🏫 ครูอธิบาย: ลองจินตนาการ — ฝาก 10,000 บาท ดอกเบี้ย 10% ต่อปี เป็นเวลา 2 ปี
แบบ อย่างง่าย: ปีที่ 1 ได้ 1,000 บาท ปีที่ 2 ก็ได้ 1,000 บาทอีก รวม 12,000 บาท
แบบ ทบต้น: ปีที่ 1 ได้ 1,000 บาท → มี 11,000 บาท แล้วปีที่ 2 คิด 10% จาก 11,000 ได้ 1,100 บาท → รวม 12,100 บาท
ต่างกัน 100 บาทแค่ 2 ปี ถ้าฝาก 20 ปีความต่างจะพุ่งสูงมากค่ะ!
| ปี | ดอกเบี้ยอย่างง่าย | ดอกเบี้ยทบต้น | ส่วนต่าง |
| 1 | 11,000 | 11,000 | 0 |
| 2 | 12,000 | 12,100 | +100 |
| 3 | 13,000 | 13,310 | +310 |
| 5 | 15,000 | 16,105 | +1,105 |
| 10 | 20,000 | 25,937 | +5,937 |
สูตรหลัก — จำให้ขึ้นใจ
สูตรดอกเบี้ยทบต้น (คิดทุกปี)
A = P × (1 + R)T
A = เงินรวมสุดท้าย · P = เงินต้น · R = อัตราดอกเบี้ย (ทศนิยม เช่น 10% = 0.10) · T = จำนวนปี
คิดทบต้นมากกว่า 1 ครั้งต่อปี (n ครั้ง)
A = P × (1 + Rn)n×T
n = จำนวนครั้งทบต้นต่อปี (ทุก 6 เดือน n=2 · ทุก 3 เดือน n=4 · ทุกเดือน n=12)
ตัวอย่างครูสอน
ตัวอย่างที่ 1 · ทบต้นรายปี
ฝากเงิน 10,000 บาท ดอกเบี้ยทบต้น 10% ต่อปี เป็นเวลา 2 ปี มีเงินรวมกี่บาท?
P = 10,000 · R = 0.10 · T = 2
A = 10,000 × (1 + 0.10)² = 10,000 × (1.10)²
1.10² = 1.21 → A = 10,000 × 1.21 = 12,100 บาท
ตัวอย่างที่ 2 · หาผลต่างดอกเบี้ย 2 ระบบ
ฝากเงิน 50,000 บาท อัตราดอกเบี้ย 10% ต่อปี เป็นเวลา 2 ปี ดอกเบี้ยทบต้นมากกว่าดอกเบี้ยอย่างง่ายเท่าใด?
ทบต้น: A = 50,000 × (1.10)² = 50,000 × 1.21 = 60,500 บาท → ดอกเบี้ย = 10,500 บาท
อย่างง่าย: I = 50,000 × 10 × 2 ÷ 100 = 10,000 บาท
ผลต่าง = 10,500 − 10,000 = 500 บาท
ตัวอย่างที่ 3 · คิดทบต้นทุก 6 เดือน (ระดับ Olympiad)
ฝากเงิน 100,000 บาท ดอกเบี้ย 4% ต่อปี คิดทบต้นทุก 6 เดือน เมื่อสิ้นปีที่ 2 มีเงินรวมกี่บาท?
n = 2 (คิด 2 ครั้งต่อปี) · R = 4% = 0.04 · T = 2 ปี
A = 100,000 × (1 + 0.04/2)^(2×2) = 100,000 × (1.02)⁴
1.02² = 1.0404 → 1.02⁴ = 1.0404² ≈ 1.08243
A = 100,000 × 1.08243 = 108,243.22 บาท
💡 กุญแจ: อัตราต่อคาบ = 4%÷2 = 2% · จำนวนคาบ = 2×2 = 4 คาบ
Mastery Check
Level 5 · สอบเข้า ม.1 Gifted
โจทย์:
ฝากเงิน 50,000 บาท ดอกเบี้ยทบต้น 10% ต่อปี เมื่อสิ้นปีที่ 3 มีเงินรวมกี่บาท? (ตอบทศนิยม 2 ตำแหน่ง)
A = 50,000 × (1.10)³
1.10² = 1.21 → 1.10³ = 1.21 × 1.10 = 1.331
A = 50,000 × 1.331 = 66,550 บาท
Level 6 · Olympiad
โจทย์:
คุณปู่ฝากเงิน 100,000 บาท ดอกเบี้ย 4% ต่อปี คิดทบต้นทุก 6 เดือน (n=2) เมื่อสิ้นปีที่ 2 มีเงินรวมกี่บาท? (1.02)⁴ ≈ 1.08243
R ต่อคาบ = 4%÷2 = 2% = 0.02 · จำนวนคาบ = 2×2 = 4
A = 100,000 × (1.02)⁴ = 100,000 × 1.08243
A = 108,243 บาท (ปัดเป็น 108,243.22 บาท)