หลักสูตร ‣ 🏛️ สังคมศึกษา ป.3 ‣ บทที่ 06
บทที่ 06 — ทรัพยากรธรรมชาติ
🏛️ สังคมศึกษา · ป.3
📋 ตัวชี้วัด:
ทรัพยากรธรรมชาติ
สวัสดีค่ะเด็ก ๆ ทุกคน วันนี้เราจะมาเรียนเรื่องทรัพยากรธรรมชาติกันนะคะ. ทรัพยากรธรรมชาติคือสิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและมนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ได้ค่ะ. ไม่ว่าจะเป็นดิน น้ำ ป่าไม้ อากาศ หรือแร่ธาตุต่าง ๆ ล้วนเป็นทรัพยากรธรรมชาติทั้งสิ้นค่ะ. ทรัพยากรเหล่านี้มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของเรามากนะคะ. แต่ทรัพยากรบางอย่างมีอยู่อย่างจำกัดและอาจหมดไปได้ถ้าเราใช้อย่างไม่ระมัดระวังค่ะ. วันนี้เราจะมาเรียนรู้ว่าทรัพยากรธรรมชาติมีกี่ประเภท และเราจะช่วยกันดูแลรักษาไว้ได้อย่างไรบ้างนะคะ. พร้อมเป็นนักอนุรักษ์ตัวน้อยกันหรือยังคะ ไปเริ่มกันเลยค่ะ.
📘 ประเภทของทรัพยากรธรรมชาติ
ทรัพยากรที่ใช้แล้วไม่หมดไป: เกิดขึ้นทดแทนได้เรื่อย ๆ ไม่มีวันหมด เช่น แสงแดด อากาศ และสายลม
ทรัพยากรที่ใช้แล้วหมดไป: ใช้แล้วหมดไปหรือต้องใช้เวลานานมากกว่าจะเกิดขึ้นทดแทน เช่น น้ำมันปิโตรเลียม ถ่านหิน และแร่ธาตุต่าง ๆ
ทรัพยากรที่ใช้แล้วเกิดทดแทนได้: เกิดขึ้นใหม่ได้ถ้าดูแลรักษาถูกวิธี เช่น ป่าไม้ ดิน และสัตว์ป่า
ทรัพยากรที่ใช้แล้วหมดไป: ใช้แล้วหมดไปหรือต้องใช้เวลานานมากกว่าจะเกิดขึ้นทดแทน เช่น น้ำมันปิโตรเลียม ถ่านหิน และแร่ธาตุต่าง ๆ
ทรัพยากรที่ใช้แล้วเกิดทดแทนได้: เกิดขึ้นใหม่ได้ถ้าดูแลรักษาถูกวิธี เช่น ป่าไม้ ดิน และสัตว์ป่า
📘 ทรัพยากรธรรมชาติในชีวิตประจำวัน
ดิน: ใช้เพาะปลูกพืชและสร้างที่อยู่อาศัย ดินที่อุดมสมบูรณ์ช่วยให้พืชเจริญเติบโตได้ดี
น้ำ: ใช้อุปโภคบริโภค การเกษตร และผลิตกระแสไฟฟ้า
ป่าไม้: เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า ช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และป้องกันน้ำท่วม
อากาศ: สิ่งมีชีวิตทุกชนิดต้องใช้หายใจ อากาศบริสุทธิ์จึงสำคัญต่อสุขภาพ
น้ำ: ใช้อุปโภคบริโภค การเกษตร และผลิตกระแสไฟฟ้า
ป่าไม้: เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า ช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และป้องกันน้ำท่วม
อากาศ: สิ่งมีชีวิตทุกชนิดต้องใช้หายใจ อากาศบริสุทธิ์จึงสำคัญต่อสุขภาพ
📘 การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
ลดการใช้ (Reduce): ใช้ทรัพยากรเท่าที่จำเป็น เช่น ปิดน้ำปิดไฟเมื่อไม่ใช้งาน
ใช้ซ้ำ (Reuse): นำสิ่งของกลับมาใช้ใหม่ เช่น ใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติก
นำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle): นำวัสดุเหลือใช้ไปแปรรูปเป็นสิ่งของใหม่ เช่น นำกระดาษไปรีไซเคิล
นอกจากนี้เรายังช่วยกันปลูกต้นไม้ ไม่ตัดไม้ทำลายป่า และไม่ทิ้งขยะลงแม่น้ำลำคลองได้อีกด้วยค่ะ
ใช้ซ้ำ (Reuse): นำสิ่งของกลับมาใช้ใหม่ เช่น ใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติก
นำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle): นำวัสดุเหลือใช้ไปแปรรูปเป็นสิ่งของใหม่ เช่น นำกระดาษไปรีไซเคิล
นอกจากนี้เรายังช่วยกันปลูกต้นไม้ ไม่ตัดไม้ทำลายป่า และไม่ทิ้งขยะลงแม่น้ำลำคลองได้อีกด้วยค่ะ
✏️ แบบฝึกหัด — ทรัพยากรธรรมชาติ
1. ทรัพยากรธรรมชาติชนิดใดจัดเป็นทรัพยากรที่ใช้แล้วไม่หมดไป?
เฉลย
แสงแดด (หรืออากาศ สายลม)
2. หลักสามอาร์ในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ประกอบด้วยอะไรบ้าง?
เฉลย
ลดการใช้ (Reduce) ใช้ซ้ำ (Reuse) และนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle)
🎯 ทดสอบความเข้าใจ
Q1. ข้อใดคือทรัพยากรธรรมชาติประเภท "ใช้แล้วหมดไป"?
- อากาศ
- น้ำมันปิโตรเลียม
- แสงแดด
เฉลย + เหตุผล
ตอบ ตัวเลือกที่ 2 — น้ำมันปิโตรเลียมต้องใช้เวลานับล้านปีกว่าจะเกิดขึ้นใหม่ตามธรรมชาติ เมื่อใช้หมดแล้วจึงถือว่าหมดไปในช่วงชีวิตของมนุษย์ ต่างจากอากาศและแสงแดดที่มีให้ใช้ได้ตลอดเวลา
Q2. ป่าไม้มีความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อมอย่างไร?
- ทำให้เกิดมลพิษทางอากาศ
- เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าและช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์
- ทำให้เกิดภาวะโลกร้อนเพิ่มขึ้น
เฉลย + เหตุผล
ตอบ ตัวเลือกที่ 2 — ป่าไม้เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าหลากหลายชนิด ต้นไม้ยังดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และคายก๊าซออกซิเจน ช่วยลดภาวะโลกร้อนและทำให้อากาศบริสุทธิ์
Q3. ข้อใดเป็นวิธีอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำที่ถูกต้อง?
- เปิดน้ำทิ้งไว้ขณะแปรงฟัน
- ปิดก๊อกน้ำให้สนิททุกครั้งหลังใช้งาน
- ทิ้งขยะลงในแม่น้ำลำคลอง
เฉลย + เหตุผล
ตอบ ตัวเลือกที่ 2 — การปิดก๊อกน้ำให้สนิทช่วยลดการสูญเสียน้ำโดยเปล่าประโยชน์ ส่วนการเปิดน้ำทิ้งไว้และทิ้งขยะลงแม่น้ำเป็นการทำลายทรัพยากรน้ำ
📋 สารบัญ — สังคมศึกษา ป.3
← ก่อนหน้า6/6