📜 บทที่ 15 — อาณาจักรอยุธยา

อาณาจักรอยุธยา (พ.ศ. 1893 - 2310) มีอายุยาวนานถึง 417 ปี
• ผู้สถาปนา: สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง)
• สภาพภูมิศาสตร์: เป็นเกาะที่มีแม่น้ำล้อมรอบ 3 สาย คือ แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำป่าสัก และแม่น้ำลพบุรี ทำให้มีความอุดมสมบูรณ์ และเป็นศูนย์กลางการค้าทางน้ำ
• กษัตริย์: มีกษัตริย์ปกครองทั้งหมด 33 พระองค์ จาก 5 ราชวงศ์ ได้แก่ 1. ราชวงศ์อู่ทอง 2. ราชวงศ์สุพรรณภูมิ 3. ราชวงศ์สุโขทัย 4. ราชวงศ์ปราสาททอง 5. ราชวงศ์บ้านพลูหลวง
• การปกครอง: ปกครองแบบ สมบูรณาญาสิทธิราชย์ โดยกษัตริย์มีฐานะเป็น "สมมติเทพ" (เปรียบดั่งเทพเจ้าที่ลงมาปกครองมนุษย์)

รายได้หลักของอยุธยา (ภาษีอากร 4 ประเภท):
1. จังกอบ: ภาษีผ่านด่าน (ด่านขนอน) เก็บตามขนาดพาหนะหรือชักส่วนสินค้า
2. อากร: ภาษีที่เก็บจากการประกอบอาชีพ เช่น การทำนา ทำสวน
3. ส่วย: สิ่งของหรือเงินที่ส่งให้หลวง แทนการถูกเกณฑ์แรงงาน
4. ฤชา: ค่าธรรมเนียมที่รัฐเรียกเก็บจากการให้บริการ เช่น ค่าปรับ ค่าออกโฉนด

ชนชั้นในสังคมอยุธยา (ระบบศักดินา):
• กษัตริย์ และ เจ้านาย (พระบรมวงศานุวงศ์): เป็นผู้ปกครองและบริหารประเทศ
• ขุนนาง: ผู้ช่วยบริหารราชการแผ่นดิน ได้รับพระราชทานยศและศักดินา
• ไพร่: คือประชาชนคนธรรมดาส่วนใหญ่ของประเทศ ต้องถูกเกณฑ์แรงงานไปช่วยงานหลวง (เช่น เข้าเวร 6 เดือน)
• ทาส: ชนชั้นต่ำสุด ไม่มีอิสระ ต้องรับใช้นายทาส (สามารถไถ่ตัวเป็นไพร่ได้)
• พระสงฆ์: เป็นที่เคารพของทุกชนชั้น เป็นผู้สืบทอดศาสนาและให้การศึกษา