บทที่ 3 — การหายใจระดับเซลล์

การหายใจระดับเซลล์ (Cellular Respiration) คือกระบวนการที่เซลล์ สลายกลูโคส เพื่อปลดปล่อย พลังงาน (ATP) ที่ใช้ในการทำงานต่าง ๆ ของร่างกาย — ต่างจากการหายใจ (Breathing) ที่หมายถึงการหายใจเอาอากาศเข้าออกปอด

💡 สังเกตว่าสมการนี้เป็น สมการย้อนกลับของการสังเคราะห์ด้วยแสง! พืชสร้างกลูโคสจาก CO₂+H₂O แล้วเซลล์สลายกลูโคสกลับเป็น CO₂+H₂O อีกที

🍺 ยีสต์ใช้แอนแอโรบิกแบบหมัก → ผลิต เอทานอล + CO₂ (ใช้ทำขนมปัง ไวน์ เบียร์)

1. กลูโคส (C₆H₁₂O₆) เข้าสู่เซลล์ผ่านเยื่อหุ้มเซลล์
2. ไกลโคไลซิส เกิดใน ไซโทพลาซึม — แยกกลูโคสเป็น ไพรูเวต (Pyruvate) 2 โมเลกุล + ATP 2 ตัว
3. ถ้ามีออกซิเจน → ไพรูเวตเข้า ไมโทคอนเดรีย ทำปฏิกิริยา Krebs cycle → ผลิต ATP อีกมาก
4. ถ้าไม่มีออกซิเจน → แปลงไพรูเวตเป็น กรดแลกติก (ในกล้ามเนื้อคน) หรือ เอทานอล (ในยีสต์)
5. ATP ที่ได้นำไปใช้ขับเคลื่อนกิจกรรมทุกอย่างในร่างกาย เช่น การหดตัวของกล้ามเนื้อ การส่งสัญญาณประสาท

บทนี้ครอบคลุม ว 1.1 ม.1 — การหายใจระดับเซลล์ จุดสำคัญคือให้เด็กเข้าใจว่า "การหายใจ" ในชีววิทยา ≠ การหายใจเข้าออก และสังเกตความสัมพันธ์ผกผันกับบทการสังเคราะห์ด้วยแสง