✏️ การบ้าน · Quiz วันเสาร์ที่ 13 กุมภาพันธ์ 2570

ในการทดลองทางวิทยาศาสตร์มีตัวแปร 3 ประเภท · ตัวแปรต้น คือสิ่งที่ผู้ทดลองจงใจเปลี่ยนแปลง ในการทดลองนี้คืออุณหภูมิของน้ำ · ตัวแปรตาม คือผลที่เกิดขึ้นแล้ววัดได้ ในการทดลองนี้คือเวลาที่น้ำตาลละลายหมดหรืออัตราการละลาย · ตัวแปรควบคุม คือสิ่งอื่น ๆ ที่อาจส่งผลต่อผลการทดลอง ซึ่งต้องจัดให้เหมือนกันทุกชุด ในการทดลองนี้ได้แก่ ปริมาณน้ำและขนาดของก้อนน้ำตาล รวมถึงการคนหรือไม่คนด้วย · การจัดปริมาณน้ำและขนาดก้อนน้ำตาลให้เท่ากันทุกชุด จึงเรียกว่า 'การควบคุมตัวแปร' · เหตุผลที่ต้องทำเช่นนี้ก็เพื่อให้มั่นใจว่าความแตกต่างของผลการทดลองที่เกิดขึ้นมาจากอุณหภูมิเพียงอย่างเดียว ไม่ได้มาจากปัจจัยอื่น การทดลองจึงจะยุติธรรมและสรุปผลได้อย่างน่าเชื่อถือ

ต้องเข้าใจกระบวนการงอกของเมล็ดก่อน · ภายในเมล็ดมีใบเลี้ยงซึ่งเก็บสะสมอาหารไว้สำหรับต้นอ่อน · เมื่อเมล็ดเริ่มงอก ต้นอ่อนยังไม่มีใบจริงและยังสังเคราะห์ด้วยแสงเองไม่ได้ จึงต้องดึงอาหารจากใบเลี้ยงมาใช้เพื่อสร้างราก ลำต้น และใบ · ผลที่เกิดขึ้นคือ มวลของใบเลี้ยงจะลดลงเรื่อย ๆ จนเหี่ยวและหลุดร่วงไปในที่สุด ในขณะที่มวลของลำต้นเหนือใบเลี้ยงจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เพราะต้นอ่อนเจริญเติบโต · กราฟที่ถูกต้องจึงต้องมีเส้นสองเส้นที่สวนทางกัน คือเส้น Seed leaf เริ่มจากค่าสูงแล้วลดลง และเส้น Shoot เริ่มจากเกือบศูนย์แล้วเพิ่มขึ้น ซึ่งตรงกับกราฟที่ 1 · ตัดข้อ 4 เพราะสลับกัน ใบเลี้ยงไม่มีทางมีมวลเพิ่มขึ้นเนื่องจากถูกใช้ไปเรื่อย ๆ · ตัดข้อ 2 และ 3 เพราะถ้ามวลทั้งสองคงที่ ก็แปลว่าไม่มีการเจริญเติบโตเกิดขึ้นเลย ซึ่งขัดกับการที่เมล็ดงอกเป็นต้นอ่อน

ปัจจัยที่ทำให้ลูกบอลที่กลิ้งไปแล้วค่อย ๆ ช้าลงและหยุดคือ 'แรงเสียดทาน' ระหว่างลูกบอลกับพื้น · แรงเสียดทานขึ้นกับลักษณะของผิวสัมผัส ยิ่งผิวขรุขระมาก แรงเสียดทานยิ่งมาก · เปรียบเทียบสองพื้นผิว พื้นไม้เรียบมีผิวลื่นเรียบ แรงเสียดทานน้อย · พื้นพรมขนยาวมีเส้นใยยาวคอยขัดขวางการหมุนของลูกบอล แรงเสียดทานมาก · เมื่อออกแรงผลักเท่ากัน ลูกบอลทั้งสองเริ่มต้นด้วยความเร็วเท่ากัน แต่ลูกที่อยู่บนพรมถูกแรงเสียดทานที่มากกว่าหน่วงไว้ จึงชะลอความเร็วอย่างรวดเร็ว หยุดเร็วกว่า และไปได้ระยะทางสั้นกว่า · ส่วนลูกบนพื้นไม้ถูกหน่วงน้อยกว่า จึงกลิ้งต่อไปได้นานกว่าและไกลกว่า → ตอบข้อ 2 · ตัดข้อ 1 กลับด้าน · ตัดข้อ 3 และ 4 ผิด เพราะพื้นผิวต่างกันย่อมให้ผลต่างกัน ระยะทางและเวลาที่ใช้จนหยุดจะไม่มีทางเท่ากัน

นิยามที่ต้องจำให้แม่นคือ การระเหิด เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของแข็งกลายเป็นแก๊สโดยตรง 'ไม่ผ่านสถานะของเหลว' · ข้อ 1 ลิซ่าพูดผิด เพราะเติมขั้นของเหลวเข้ามา ซึ่งถ้าผ่านของเหลวก่อนแล้วค่อยเป็นแก๊ส นั่นคือการหลอมเหลวตามด้วยการกลายเป็นไอ ไม่ใช่การระเหิด → เป็นคำตอบ · ข้อ 2 ญาญ่าพูดถูก ในช่วงที่สารกำลังเปลี่ยนสถานะ ความร้อนที่ให้เข้าไปถูกใช้ไปกับการทำลายแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคทั้งหมด อุณหภูมิของสารจึงคงที่จนกว่าจะเปลี่ยนสถานะเสร็จสิ้น · ข้อ 3 ณเดชพูดถูก การระเหิดเกิดกับสารบางชนิดเท่านั้น ตัวอย่างที่พบบ่อยคือ น้ำแข็งแห้ง ลูกเหม็นหรือแนฟทาลีน การบูร และไอโอดีน · ข้อ 4 มาร์คพูดถูก ตรงตามนิยามของการระเหิดพอดี