หลักสูตร ‣ 🇹🇭 ภาษาไทย ป.5 ‣ บทที่ 3

บทที่ 3 — คำราชาศัพท์และคำสุภาพ

🇹🇭 ใช้คำได้ถูกต้องตามระดับบุคคล · ป.5
📋 ตัวชี้วัด: ท4.1 ป.5/4
คำราชาศัพท์และคำสุภาพ
ใช้คำได้ถูกต้องตามระดับบุคคล
สวัสดีค่ะเด็ก ๆ วันนี้เราจะมาเรียนเรื่องคำราชาศัพท์และคำสุภาพกันนะคะ ในภาษาไทยเรามีการใช้คำให้เหมาะสมกับระดับบุคคล ทั้งพระมหากษัตริย์ พระสงฆ์ และบุคคลทั่วไป ลองมาเรียนรู้ไปพร้อม ๆ กันเลยค่ะ
📘 คำราชาศัพท์และคำสุภาพคืออะไร
คำราชาศัพท์ หมายถึง ถ้อยคำที่ใช้ให้เหมาะสมกับฐานะของบุคคล ได้แก่ พระมหากษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ และพระสงฆ์ ส่วน คำสุภาพ คือคำที่ใช้กับบุคคลทั่วไปหรือสุภาพชน เพื่อแสดงความเคารพและให้เกียรติซึ่งกันและกัน
🧩 ตารางเทียบคำตามระดับบุคคล
คำสามัญพระมหากษัตริย์พระสงฆ์สุภาพชน
กินเสวยฉันรับประทาน
นอนบรรทมจำวัดนอน
ป่วยประชวรอาพาธป่วย
ตายสวรรคตมรณภาพถึงแก่กรรม
เชิญทูลเชิญนิมนต์เชิญ

การเลือกใช้คำต้องคำนึงถึงระดับบุคคลที่เรากำลังกล่าวถึงเสมอ

💬 อ่านออกเสียงประโยค
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสวยพระกระยาหาร
เสวย เป็นคำราชาศัพท์ แปลว่า กิน ใช้กับพระมหากษัตริย์
พระสงฆ์กำลังฉันภัตตาหารเช้า
ฉัน เป็นคำราชาศัพท์ แปลว่า กิน ใช้กับพระสงฆ์
คุณตาปวดหัวจึงรับประทานยา
รับประทาน เป็นคำสุภาพ แปลว่า กิน ใช้กับสุภาพชน
เจ้าชายบรรทมในห้องพระบรรทม
บรรทม เป็นคำราชาศัพท์ แปลว่า นอน ใช้กับพระบรมวงศ์
หลวงพ่ออาพาธอยู่ที่โรงพยาบาล
อาพาธ เป็นคำราชาศัพท์ แปลว่า ป่วย ใช้กับพระสงฆ์
📐 หลักสำคัญต้องจำ
แผนภาพระดับของบุคคลในการใช้ภาษา ได้แก่ พระมหากษัตริย์ พระสงฆ์ และสุภาพชน
แผนภาพระดับของบุคคลในการใช้ภาษา ได้แก่ พระมหากษัตริย์ พระสงฆ์ และสุภาพชน
✏️ แบบฝึกหัด
1. คำว่า อาพาธ ใช้กับบุคคลระดับใด
เฉลย
พระสงฆ์ (แปลว่า ป่วย)
2. ถ้าจะใช้คำว่า กิน กับพระมหากษัตริย์ ต้องใช้คำใด
เฉลย
เสวย
3. คำสุภาพของคำว่า ตาย คือคำใด
เฉลย
ถึงแก่กรรม
4. คำราชาศัพท์ของคำว่า นอน ที่ใช้กับพระมหากษัตริย์ คือคำใด
เฉลย
บรรทม
🎯 ทดสอบความเข้าใจ
ข้อ 1. ข้อใดใช้คำราชาศัพท์ได้ถูกต้อง
  1. พระสงฆ์เสวยอาหาร
  2. พระมหากษัตริย์จำวัด
  3. พระสงฆ์อาพาธ
  4. พระมหากษัตริย์ฉันภัตตาหาร
เฉลย + เหตุผล
ตอบข้อ 3 — อาพาธ ใช้กับพระสงฆ์ แปลว่าป่วย ส่วนเสวยและบรรทมใช้กับพระมหากษัตริย์
ข้อ 2. คำว่า จำวัด มีความหมายตรงกับข้อใด
  1. กิน
  2. นอน
  3. ป่วย
  4. เชิญ
เฉลย + เหตุผล
ตอบข้อ 2 — จำวัด เป็นคำที่ใช้กับพระสงฆ์ มีความหมายว่า นอน
ข้อ 3. หากต้องการเชิญพระสงฆ์มาทำบุญที่บ้าน ควรใช้คำใด
  1. เรียนเชิญ
  2. กราบทูล
  3. อาราธนา
  4. นิมนต์
เฉลย + เหตุผล
ตอบข้อ 4 — คำว่า นิมนต์ ใช้สำหรับการเชิญพระสงฆ์
📋 สารบัญ — ภาษาไทย ป.5
  1. 1 ชนิดของคำ: บุพบท สันธาน อุทาน
  2. 2 ชนิดและส่วนประกอบของประโยค
  3. 3 คำราชาศัพท์และคำสุภาพ ◀
  4. 4 คำที่มาจากภาษาต่างประเทศ
  5. 5 ภาษาไทยมาตรฐานและภาษาถิ่น
  6. 6 การอ่านจับใจความ แยกข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็น
  7. 7 สำนวนโวหาร
  8. 8 การเขียนเรียงความ
  9. 9 การเขียนย่อความและจดหมายกิจธุระ
  10. 10 คำประพันธ์: กาพย์ยานี 11
  11. 11 วรรณคดี: สรุปเรื่อง ข้อคิด คุณค่า
  12. 12 การอ่านแผนภาพ แผนภูมิ และวิเคราะห์ข้อมูล
← ก่อนหน้า3/12